چرا چاپ افست برای تیراژهای بالا مقرون به صرفه است؟ محاسبات دقیق
چرا چاپ افست برای تیراژهای بالا مقرون به صرفه است؟ محاسبات دقیق ، در دنیای چاپ، روشهای گوناگونی برای تکثیر اسناد و تصاویر وجود دارد.
در این میان، چاپ افست و چاپ دیجیتال دو روش رایج هستند که هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارند.
اگرچه چاپ دیجیتال در سالهای اخیر پیشرفت چشمگیری داشته، اما چاپ افست همچنان به عنوان گزینهای
مقرون به صرفه برای تیراژهای بالا شناخته میشود.
اما دلیل این برتری اقتصادی چیست؟ در این مقاله با بررسی دقیق و محاسباتی، به این سوال پاسخ خواهیم داد.
اصول اولیه چاپ افست و دیجیتال
قبل از ورود به بحث هزینه، بهتر است نگاهی سریع به نحوه عملکرد این دو روش داشته باشیم:
۱. چاپ افست:
در این روش، تصویر ابتدا روی یک پلیت (صفحه فلزی) منتقل میشود.
سپس این تصویر از طریق غلتکهای متعدد روی یک سطح لاستیکی (بلنکت) منتقل شده و در نهایت روی کاغذ چاپ میگردد.
این فرآیند نیازمند تنظیمات اولیه و آمادهسازی پلیت است.
۲. چاپ دیجیتال:
در این روش، تصویر مستقیماً از فایل دیجیتال روی کاغذ چاپ میشود.
در واقع، هیچ واسطهای مانند پلیت وجود ندارد و فرآیند چاپ بسیار سریعتر انجام میشود.
تحلیل هزینههای چاپ افست و دیجیتال
برای درک بهتر علت مقرون به صرفه بودن چاپ افست در تیراژهای بالا، باید هزینههای مربوط به هر روش را بررسی کنیم:
- هزینههای ثابت:
چاپ افست:
هزینههای ثابت در چاپ افست شامل تهیه پلیت، تنظیم دستگاه، و مواد اولیه مورد نیاز قبل از شروع چاپ است.
این هزینهها برای هر تیراژ چاپ ثابت میمانند و به تعداد صفحات چاپی بستگی ندارند.
چاپ دیجیتال:
هزینههای ثابت در چاپ دیجیتال بسیار کمتر است. نیازی به تهیه پلیت نیست و تنظیمات دستگاه نیز به مراتب سادهتر و سریعتر انجام میشود.
- هزینههای متغیر:
چاپ افست:
هزینههای متغیر در چاپ افست شامل هزینه کاغذ، جوهر و استهلاک دستگاه است.
این هزینهها به نسبت تعداد صفحات چاپی افزایش مییابند.
اما نکته مهم این است که با افزایش تیراژ، هزینه هر واحد چاپی (هزینه کاغذ، جوهر و استهلاک به ازای هر صفحه) به تدریج کاهش مییابد.
چاپ دیجیتال:
هزینههای متغیر در چاپ دیجیتال هم شامل هزینه کاغذ، جوهر و استهلاک دستگاه است.
با این تفاوت که هزینه هر واحد چاپی در چاپ دیجیتال تقریباً ثابت باقی میماند و با افزایش تیراژ، کاهش چشمگیری ندارد.

محاسبات دقیق: نقطه سر به سر (Break-Even Point)
برای تعیین اینکه در چه تیراژی چاپ افست مقرون به صرفهتر از چاپ دیجیتال است، باید نقطه سر به سر (Break-Even Point) را محاسبه کنیم.
این نقطه، تیراژی است که در آن هزینه چاپ افست و چاپ دیجیتال برابر میشود.
برای محاسبه این نقطه، به اطلاعات زیر نیاز داریم:
- هزینههای ثابت چاپ افست (CFO): شامل هزینه پلیت، تنظیم دستگاه و غیره.
- هزینه متغیر چاپ افست به ازای هر واحد (VCO): شامل هزینه کاغذ، جوهر و استهلاک به ازای هر صفحه.
- هزینههای ثابت چاپ دیجیتال (CFD): معمولاً بسیار کم یا صفر در نظر گرفته میشوند.
- هزینه متغیر چاپ دیجیتال به ازای هر واحد (VCD): شامل هزینه کاغذ، جوهر و استهلاک به ازای هر صفحه.
فرمول محاسبه نقطه سر به سر به این صورت است:
نقطه سر به سر = (CFO – CFD) / (VCD – VCO)
به عنوان مثال، فرض کنید:
CFO (چاپ افست): ۵۰۰,۰۰۰ تومان
VCO (چاپ افست): ۵۰ تومان
CFD (چاپ دیجیتال): ۰ تومان
VCD (چاپ دیجیتال): ۱۵۰ تومان
با جایگذاری این مقادیر در فرمول، به نتیجه زیر میرسیم:
نقطه سر به سر = (۵۰۰,۰۰۰ – ۰) / (۱۵۰ – ۵۰) = 5,۰۰۰
این نتیجه نشان میدهد که اگر تیراژ چاپ بیشتر از ۵,۰۰۰ صفحه باشد، چاپ افست مقرون به صرفهتر از چاپ دیجیتال خواهد بود.
چرا چاپ افست در تیراژهای بالا به صرفه است؟
مهمترین دلیل مقرون به صرفه بودن چاپ افست در تیراژهای بالا، توزیع هزینههای ثابت بر تعداد بیشتری از صفحات است.
با افزایش تیراژ، هزینههای ثابت اولیه (مانند تهیه پلیت) بین صفحات بیشتری تقسیم شده و در نتیجه،
هزینه هر صفحه به طور چشمگیری کاهش مییابد. در حالی که در چاپ دیجیتال، هزینه هر صفحه تقریباً ثابت باقی میماند.
مزایای دیگر چاپ افست
علاوه بر صرفه اقتصادی در تیراژهای بالا، چاپ افست مزایای دیگری نیز دارد:
- کیفیت بالاتر: چاپ افست به طور کلی کیفیت بالاتری نسبت به چاپ دیجیتال ارائه میدهد، به ویژه در چاپ تصاویر و رنگهای زنده و دقیق.
- گزینههای متنوعتر: در چاپ افست، انتخابهای متنوعتری از نظر نوع کاغذ، جنس جوهر و روکشهای مختلف وجود دارد.
- بازتولید رنگ دقیقتر: چاپ افست در بازتولید رنگهای دقیقتر و متناسب با استانداردهای چاپ، عملکرد بهتری دارد.
در نهایت، انتخاب بین چاپ افست و دیجیتال به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله تیراژ، بودجه، زمان و کیفیت مورد نظر.
اما اگر به دنبال چاپ با کیفیت و اقتصادی در تیراژهای بالا هستید، چاپ افست همچنان بهترین گزینه است.
با انجام محاسبات دقیق و در نظر گرفتن هزینههای ثابت و متغیر، میتوانید تصمیم درستی در انتخاب روش چاپ بگیرید.
باتشکر، آرتا چاپ، چاپخانه برتر تهران




